Monday, October 23, 2017

Filipino

Payatas

ISANG taon na ang nakalilipas mula nang huli akong magpunta sa Sitio Lupang Pangako, Payatas. Noon ay katatapos lamang ng pagguho ng isang bahagi ng bundok ng basura dahil sa bagyo.

Nakapanayam ko noon ang ilan sa mga biktima ng malawakang trahedya sa sinisilungan nilang Lupang Pangako Elementary School. Sa pakikipag-usap ko sa kanila, nakita ko ang kabiguang dala ng mga gumuhong pangarap na bunga ng mga pangakong hindi natupad. At sa muli kong pagpunta roon, baon-baon ko ang pag-asang nagkaroon na ng malaking pagbabago sa kanilang kalagayan.

Kanto

INABUTAN kong nag-iisa sa dulo ng kalsadang iyon ang isang lalaking walang kiming winawalis ang paligid ng animo’y tahanan niya sa magdamag. Tila hari sa kanyang maliit na kaharian at tanging ang mga lamok lamang sa malamig na gabi ang kanyang mga alagad. Malungkot kong pinagmasdan mula sa malayo ang ginagawa niya.

“Masuwerte na rin pala ako,” sambit ko sa aking sarili. Hindi ko na rin siya pinansin at nagpatuloy ako sa paglalakad sa mahaba at maruming kalyeng iyon papunta sa kinaroroonan ni Inay.

Dalaw

Muling sumilip sa aking paghimbing

ang iyong mga mapamahiing mata,

bigla ang pagsulak sa alaala

ng mga gabing bago managinip

ay iyong ipinaghehele sa isang

matimyas na himig.



Minsan ay muli kang pumilas sa gunita

ng maisasalaysay na kuwento, kung hindi

tungkol sa lamang lupa, sa pasyon,

ay sa pagdalop ng pulang araw sa papawirin.



Musmos lamang akong sumasahod

ng tumatapong hiwaga sa bawat kabanata.

Pangako ng Panitik

Mula nang mabuo ko ang kauna-unahan kong kuwento, naging malaki na ang paghanga ko sa ilang mga kilalang manunulat ng ating bansa. Noon ko unang naunawaan kung gaano kahirap isabuhay sa papel ang mga tauhan at pangyayaring hinubog lamang sa isipan.

Ang paru-parong isip talangka

MATINGKAD na lila, dilaw, at itim. Ito ang mga kulay na makikita sa pakpak ng kaibigan naming si Berta. Sa aming tatlo, siya ang pinakasabik na maging ganap na paru-paro.

?Magiging matingkad ang kulay ng aking mga pakpak, higit na matingkad kaysa sa iba,? payabang na wika ni Berta.
Isip-talangka raw si Berta sabi ng mga kaaway niya. Bago kasi kami naging magkakaibigan, nalaman namin ni Lena mula sa iba pang mga higad na likas na mapagmataas at makasarili si Berta.

Pakiki-uso o kawalan ng orihinalidad?

NANG marinig ng Tomasinong si Marvin Nicole Leabres, nasa ikalawang taon sa kursong Behavioral Science, ang kantang “Lawlaw,” Tagalog na bersiyon ng sikat na kantang “Low” ni Flo Rida, sa radyo, isang salita lamang ang naisip niya: “Corny.”

“Parang sinira nila ang kanta at hindi pa maganda ang pagkakasalin (dahil) hindi bagay na i-translate iyon sa Tagalog,” ani Leabres.

Ang “Lawlaw” ay isa lamang sa mga kantang kabilang sa album na Hip-Rap ng Warner Music Philippines, na kalipunan ng ilang mga sikat na awitin sa Ingles na isina-Tagalog.

‘Uli na ‘ko, ‘day!

SABADO, ika-27 ng Setyembre; 6:15 pm

Kauuwi ko lang sa bahay nang masilayan ko ang isang matandang babaeng nakasuot ng magkapares na kulay-kalawang na palda’t blusa na nakatayo sa labas ng pintuan namin. Kausap siya ni Auntie Em. Kumuha na pala siya ng bagong makakatulong. Kung sabagay, hindi na rin talaga kaya ng busy naming schedule ang maglaan pa ng panahon para sa mga gawaing bahay. Pinakinggan ko na lamang ang naabutan ko sa kanilang usapan.

Isulat ang inyong mga karanasan

Mga Tomasinong kalahok sa palihan kasama ang mga batikang manunulat tulad nina Vicente Groyon, Rosario Cruz Lucero, at Francezca Kwe. Photo by Paul Allyson R. Quiambao

HUWAG sumulat ng mga paksang hindi mo alam.

Ito ang binigyang-diin ng mga panelista ng ika-apat na Ustetika Palihang Pampanitikan na idinaos noong ika-14 at ika-21 ng Setyembre sa tanggapan ng Varsitarian para sa mga baguhang manunulat.

Ito ay bilang pagtugon sa mga problemang nakita ng Varsitarian sa mga ipinasang akda sa taunang Gawad Ustetika Paligsahang Pampanitikan noong mga nagdaang taon, naglalayon ang palihan na mapaunlad ang kalidad ng mga akda ng mga mag-aaral sa Unibersidad.

Mga gunitang astig sa panulat

ANO NAMAN kayang klaseng “kaastigan” ang nilalaman ng panibagong akda ni Vlad Gonzales, isang propesor ng Malikhaing Pagsulat sa Unibersidad ng Pilipinas, Diliman, sa kanyang librong “Isang Napakalaking Kaastigan” (Milflores Publishing, Inc., 2008) na kasing-nipis at liit lang ng isang kuwaderno?

Sa unang tingin pa lang, mapapansin ang “astig” na disenyo ng pabalat nitong akmang-akma para sa mga mambabasang interisado sa mga bagay na may kinalaman sa pagka-astig, o ‘di kaya’y gustong maging astig. Sa pamamagitan ng kumbinasyon ng imahinasyon at katotohanan, tunay na naipakita ni Gonzales ang kakaiba, nakakamangha at “astig” na mga perspektibong hango sa pang-araw-araw na pamumuhay gamit ang pamamaraan ng pagsulat ng blog na maihahalintulad sa estilo ni Bob Ong.

Litrato

Dibuho ni Carlo Patricio P. Franco

Ang hanap mo ay litrato:
ang pagsukat ng mga anggulo,
ang tamang timpla linaw at labo
ng elementong nakakulong
sa parisukat ng iyong camera–
nakasuspinde habangbuhay
sa pagtigil ng panahon
sa iisang sandaling
pinili mong kunin, paamuhin,
at idikit sa pader ng iyong kuwarto.

Ang hanap mo ay litrato,
hindi tao.

LATEST FILIPINO