ITINUTURING na mas epektibo ang pagtuturo ng teknikal at bokasyonal na edukasyon kapag ginagamit ang wikang Filipino, ayon sa mga eksperto.
Ayon kay John Enrico Torralba, chief language researcher sa sangay ng salin sa Komisyon sa Wikang Filipino (KWF), ang paggamit ng Filipino sa mga kursong praktikal ay nakatutulong hindi lamang sa pagkatuto ng mga mag-aaral kundi pati sa pagpapalawak ng kanilang oportunidad sa trabaho.
Ito ay batay sa karanasan ng Technical Education and Skills Development Authority (TESDA), ang ahensiya ng pamahalaan na namamahala sa technical-vocational education.
“Kung hindi ka nai-alienate ng wikang ginagamit sa loob ng paaralan, mas maintindihan mo ‘yong pinag-aaralan,” wika ni Torralba sa isang panayam ng Varsitarian.
“And I think ‘yon din ‘yong isang dahilan kung bakit after three decades ng existence ng TESDA, na-achieve naman namin ‘yung pagiging highly employable and sought after ng mga graduate namin sa TVET (technical-vocational education and training),” dagdag pa niya.
Binanggit din ni Torralba ang kahalagahan ng language planning sa paghubog ng kumpiyansa at kakayahan ng mga mag-aaral.
Layunin nito ang ang pagtibayin ang pambansang identidad sa pamamagitan ng Filipino, makibahagi sa pandaigdigang karunungan gamit ang Ingles, at panatilihin ang kultura sa patuloy na paggamit ng mga wikang rehiyonal.
“Sa isang multilingual na society katulad ng Pilipinas, ang unang tanong ay how do you reinforce or create a national identity? National language, Filipino ‘yon,” aniya.
“Ngunit kasabay nito, dapat ding gamitin ang Ingles upang makibahagi sa kaalaman ng daigdig at mapanatili ang mga wikang rehiyonal bilang tagapag-ingat ng ating kultura.”
Wika sa teknikal na edukasyon
Ayon kay John Kevin Briones, assistant executive director ng TESDA Certification Office, bukas ang ahensya sa mas malawak na paggamit ng Filipino bilang midyum ng pagtuturo sa technical-vocational education and training (TVET), upang mas maging inklusibo at madaling maunawaan ng mga mag-aaral ang mga kursong teknikal.
“The demographic would appreciate it that we use Filipino as a medium of instruction sa technical vocational,” aniya sa panayam ng Varsitarian.
Dagdag ni Torralba, isinusulong ngayon ng TESDA ang pagkakaroon ng training at sertipikasyon para sa mga tagapagsalin bilang unang hakbang tungo sa propesyonalisasyon ng pagsasalin sa bansa.
“Ang track natin ay magkaroon ng training talaga for translators, middle-level skills training for translators. Hindi muna professional translators, but certified translators,” paliwanag niya.
Kaugnay nito, nakikipagtulungan na ang TESDA sa Commission on Higher Education (CHEd), Professional Regulation Commission (PRC), at Department of Education (DepEd) sa pagbuo ng training regulations at mga patakarang magbibigay ng malinaw na landas sa propesyon ng pagsasalin.
Para kay Wennielyn Fajilan, tagapangulo ng UST Sentro sa Salin, mas nagiging matagumpay ang mga inisyatibang pangwika kapag ito ay bunga ng pagtutulungan ng mga institusyon.
Sa isang panayam sa Varsitarian, ibinahagi ni Fajilan ang proyekto ng UST Sentro sa Salin na “Isang Daang Saling Agham.”
Naglalayong itong isalin sa Filipino ang mga abstrak ng siyentipikong pananaliksik mula sa Kolehiyo ng Agham.
Ayon kay Fajilan, kaya ng wikang pambansa na magsilbing daluyan ng siyentipikong diskurso.
Sina Torralba, Briones, at Fajilan ay sumali sa talakayan ng “SALIGAN: Forum tungkol sa Filipino bilang Wika ng Pambansang Komunikasyong Pangkaunlaran,” na idinaos noong Okt. 17 sa Bro. Andrew Gonzalez, FSC Hall ng De La Salle University.
Ang forum ay inorganisa ng DLSU Sentro sa Pagsasalin, Intelektwalisasyon, at Adbokasiya, katuwang ang Departamento ng Filipino at Panitikan ng Pilipinas ng UP Diliman at Departamento ng Filipino ng DLSU Manila. May ulat ni Fritz Nathan A. Diaz
