ANG PAGTANGGAL sa Mother Tongue-Based Multilingual Education (MTB-MLE) sa mga paaralan ay isa na sa mga banta sa pagkawala ng mga katutubong wika sa Filipinas.
Batay sa ulat na inilabas ng Komisyon sa Wikang Filipino (KWF), tinatayang 32 sa 135 katutubong wika sa bansa ang nanganganib ng mawala.
Ngunit noong Oktubre 2024, naisabatas ang Republic Act (RA) 12027 o ang “Act of Discontinuing the Use of the Mother Tongue as Medium of Instruction from Kindergarten to Grade 3.”
Sa ilalim ng bagong “Matatag” curriculum ng Department of Education (DepEd), pinalitan ang MTB-MLE ng integrasyon ng Filipino at Ingles bilang pangunahing wika ng pagtuturo, at ang mother tongue ay mananatili lamang na pantulong sa mga monolingguwal na konteksto.
Para sa mga dalubwika, ang pagtanggal sa MTB-MLE ay hindi lamang pagtalikod sa isang patakaran, kundi pagkitil sa mismong ugat ng pambansang identidad.
Ayon kay Prop. Wennielyn Fajilan, tagapangulo ng UST Sentro sa Salin at Araling Salin, tila naging hakbang pa-atras ang pag-alis sa MTB-MLE sa primaryang antas ng edukasyon.
Iminungkahi ni Ramilito Correa, dating tagapangulo ng Sangguniang Filipino at kawaning dalubguro sa Pamantasang De La Salle, na palakasin pa ang implementasyon ng MTB-MLE sa halip na tuluyang itong ihinto.
“Dapat gamitin sa pagtuturo sa unang pitong taon ng pag-aaral ang kani-kanilang katutubong wika bago [turuan ang mga mag-aaral] ng iba pang pangalawang wika,” wika ni Correa sa isang panayam ng Varsitarian.
Ayon naman kay Prop. Alvin Ringgo Reyes, kawaning dalubguro at kalihim ng UST Kolehiyo ng Edukasyon, mahalaga ang institusyonalisadong pagtuturo ng mother tongue sa murang edad upang mapanatili ang kaalaman at pagkakakilanlan ng mga mag-aaral.
“Kapag consistent tayo diyan at puspusan, darating ang panahon na lahat ng mga mother tongues na ito ay nako-cover na natin, lalo na doon sa formative years o sa mga murang gulang na mahalagang maipunla na agad sa bata [ang] pagpapahalaga sa kaniyang identidad,” aniya.
Pagdinig sa Senado
Inilahad ni Prop. Zendel Taruc, dating tagapangulo ng UST Departamento ng Filipino, na hindi naging matagumpay ang implementasyon ng MTB-MLE dahil sa kakulangan ng aklat, pagsasanay ng guro, at lohistikal na suporta.
Paliwanag naman ni Reyes, naging hamon para sa DepEd ang pagsaklaw sa napakaraming wika at ang paghahanap ng mga guro na bihasa sa pagtuturo nito. Giit ni Jonathan Geronimo ng grupong Tanggol Wika na sa halip na tugunan ang mga kakulangan, “bulag na ipinagpasya ng DepEd na itigil na lang ang programa.”
Dagdag pa niya, “likas na karapatang pantao” ang paggamit ng katutubong wika sa pagkatuto, lalo na’t nagsisilbing tulay ang mga ito sa kaalaman at kultura ng mga mag-aaral.
Sa pagdinig ng Senado noong nakaraang taon, inihayag ni Sen. Sherwin Gatchalian, tagapangulo ng Senate Committee on Basic Education, na hindi naging epektibo ang MTB-MLE sa mga mag-aaral.
“Masigasig na nagtrabaho ang komite para mangalap ng mga insight, matuto mula sa mga guro, magulang, at mga eksperto sa patakaran sa buong bansa at malinaw ang pinagkasunduan – walang katibayan na ang kasalukuyang patakaran ay nagpapabuti sa mga mag-aaral,” wika ni Gatchalian.
Gayunman, alinsunod sa Artikulo XIV, Seksiyon 7 ng 1987 Constitution, magpapatuloy ang paggamit ng lokal o panrehiyon na wika bilang auxiliary media o pantulong na wika para sa “mas flexible na pamamaraan” na nakasaad sa saligang batas.
Maaari pa ring gamitin ang mother tongue sa mga monolingual classes, kung saan ang mga lugar ay gumagamit ng iisang wika.
Filipino o English naman ang pangunahing wikang gagamitin para sa mga multilingual na classroom, kung saan ang mga mag-aaral ay gumagamit ng iba’t ibang wika.
Dapat tutukan
Iminungkahi ng mga guro ang ilan sa mga problemang dapat tutukan. Para sa kanila, mas makabubuti kung may payak na tunguhin ang DepEd sa pagsusulong ng mga bagong programa.
Binigyang-diin ni Fajilan ang kahalagahan ng pagsasaliksik at masusing pag-aaral upang maging epektibo ang implementasyon ng mga estratehiyang ilulunsad.
Naniniwala si Correa na “nararapat na gamitin ang mga katutubong wikang ito sa komunikasyon, pagsusulat, pag-iisip, pagsusuri, at pananaliksik.”
Hinimok naman ni Taruc ang lahat na tangkilikin ang sariling wika.
“Kailangan lang rin natin ng suporta, dahil ‘yong pagmamahal natin sa wika—iyan ang magdudulot sa atin ng kaluwalhatian sa pag-unlad ng ating mga kaalaman,” ani Taruc. May ulat nina John Kobe S. Balod at Jamiebeth P. Ortega
